Het begin van een wereldreis.

Op tweede Paasdag 17 april 2006 was het dan zover. Na jaren van voorbereidingen en grote en ingrijpende veranderingen in mijn en Paula's leven gooiden we om 15.15 de trossen los in de Bruynzeel jachthaven bij Zaandam.
Er waren veel familieleden en vrienden gekomen om ons uit te zwaaien. We waren niet van plan om veel ruchtbaarheid aan ons vertrek te geven maar in de laatste weken kregen we steeds vaker de mededeling dat men wilde komen uitzwaaien. Uiteindelijk waren er dan ook wel zo'n zeventig mensen gekomen. Daar waren we erg blij mee. Het deed ons beseffen dat ons vertrek toch meer impact had dan we gedacht hadden. Ik heb zelf namelijk nooit het idee dat er iemand om mij verlegen zit. Dan besef je ook pas dat je niet meer terug kunt. Dan besef je dat je echt vijf jaar gaat zeilen en over anderhalf jaar waarschijnlijk in Patagonië zit.

Het schip is er eindelijk redelijk klaar voor. Het heeft nog heel wat voeten in de aarde gehad voor alles behoorlijk naar onze zin was. We zijn ook blij dat we niet in Juli vorig jaar vertrokken zijn. Hoewel we in het najaar van 2005 een lijst hadden gemaakt van zaken die hersteld of verbeterd of nog gedaan moesten worden, kwam het er toch weer op neer dat veel dingen op het laatste moment moesten gebeuren. Zo kwamen we er op de middag voor ons vertrek toevallig achter dat we maar 40 meter ankerketting hadden in plaats van de bestelde 60 meter. We wilden de ketting merken met kunststof doppen maar na veertig meter kwam er niets meer.
Er vaart dus waarschijnlijk iemand rond met zestig meter die maar veertig besteld had.

Het meeste is op tijd in orde gekomen maar het is niet goed voor je gemoedsrust als het allemaal op het laatste moment moet. Voor een aantal zaken ben je helaas afhankelijk van anderen. Zelf hadden we de zaken redelijk voor elkaar maar het is onvoorstelbaar aan hoeveel zaken je moet denken en hoeveel dingen je nog moet regelen als je zo lang weg gaat. Je moet er zelfs aan denken dat er niet net na je vertrek een bekeuring binnenkomt die na maanden tot astronomische hoogten zal zijn opgelopen. Verder zijn verzekeringen een moeilijk onderwerp.
Gelukkig hebben we een goede Wereld dekking voor de boot kunnen afsluiten maar dat valt tegenwoordig niet meer mee. Verzekeraars willen namelijk alleen iets verzekeren als er geen enkel risico aan verbonden is. En als je denkt dat je een Doorlopende Reisverzekering hebt dan moet je de kleine letters maar eens lezen. Een goede kans dat je maar maximaal 60 dagen achtereen in het buitenland mag verblijven. Daar kwam ik achter toen ik vorig jaar in Noorwegen in het ziekenhuis terechtkwam. Na overleg met FBTO bleek dat zij ook tot de conclusie waren gekomen dat het beter kon. Zij zouden alle polissen omzetten in een Reisperfect polis die maximaal een jaar verblijf in het buitenland toestaat. Dat was dus mooi opgelost omdat we waarschijnlijk toch wel elk jaar een keer naar huis komen.
Wie schets echter mijn verbazing als ik in februari de "verbeterde" en "leesbaarder" en "klantvriendelijker" polisvoorwaarden krijg thuisgestuurd. Het blijkt dat FBTO zonder overleg en zonder er nadrukkelijk op te wijzen de voorwaarden weer heeft teruggeschroefd naar 60 dagen. Hoezo verbeterd en klantvriendelijk? Toevallig leg ik het epistel niet ongelezen terzijde in de drukte. Het was leuk geweest als de brief na ons vertrek zou zijn aangekomen. Dan waren we niet verzekerd geweest. Uiteraard heb ik telefonisch mijn gram gehaald en uit de reactie van de dame bij FBTO bleek duidelijk dat ze al veel klachten hadden gehad en zich geneerden voor deze "move" van de directie. Stel je voor: Een Doorlopende Reisverzekering die niet doorlopend is. In de autohandel zou je zoiets oplichting noemen. De dame gaf me zelfs het adres van een concurrent die nog wel een termijn van 365 dagen hanteert. FBTO af door de zijdeur. Dit is maar een voorbeeld van gedoe met instanties. FBTO, wat mij betreft een rode kaart! Ik hoop dat we een directielid in onze vereniging hebben die dit leest.

Begin april brachten we de laatste spullen aan boord. Althans dat dachten we steeds als we weer een auto vol meenamen. Je leest het in elk vertrekverhaal maar je gelooft het pas echt als je het zelf meemaakt. Hoewel we nu een veel groter schip hebben dan vroeger ligt het toch behoorlijk diep op zijn waterlijn. Niet te diep want ze zeilt erg goed en beweegt niet zwaar in zeegang. Het laadvermogen is drie ton en ik hoop dat er "maar" ruim twee ton in zit. En natuurlijk drijft ze in zout water wat hoger dan op het IJselmeer.

We hebben zitten bedenken of we niet veel minder hadden kunnen of moeten meenemen. Maar als je zo lang weg gaat en ook nog naar verschillende klimaten gaat moet je toch van alles aan boord hebben.
We hebben bijvoorbeeld een 30 kg Spade anker op de boeg met zestig meter ketting, maar ook nog een 30 kg Bruce met veertig meter kettingvoorloop onderin en een 15 kg aluminium Spade. Het zware (vouw)stokanker hebben we uiteindelijk maar thuis gelaten hoewel ik dat wel had willen meenemen voor rotsbodem en gebieden met veel waterplanten. Ook hebben we een haspel met 110 meter drijvende lijn en twee bandrollen met elk honderd meter zeer sterk band op de hekstoel om op nauwe ankerplaatsen goed te kunnen vastmaken.
Toch niet teveel voor een reis door Patagonië. Verder een Zodiac met buitenboordmotor, een paar davits, twee aluminium opvouwbare mountainbikes, een extra watertank van 200 liter, een extra dieseltank van 200 liter (samen met jerrycans ruim 750 liter, goed voor zo'n 250 uur/1250 mijl motorren als het moet in Chili), twee 10 kg gasflessen en dan gereedschap, reserveonderdelen, poetspullen, antifouling, motorolie, koelvloeistof, veel warme kleding, vacuüm verpakt reserve beddengoed in geval van calamiteiten enzovoort, enzovoort. Dan hebben we een Para-anchor en een lijn met droques en een stopzak aan boord. De laatste twee hebben we van Dick van Bommel te leen. We verwachten niet ze te gebruiken maar voorbij Mar del Plata ga ik ze toch maar eens klaar leggen.

Verder hebben we wel een partij houdbaar eten bij ons, maar niet overdreven veel. Je kunt tenslotte in Europa en Zuid-Amerika alles kopen. We hebben wel een partij blikvlees ingeslagen bij slager Marlett in Driebergen; zeer goed en zeer gevarieerd en zelf ingeblikt door Marlett. Op zee zijn de halve blikken goulash e.d erg gemakkelijk klaar te maken met wat rijst. En het smaakt aanzienlijk beter dan wat we elders hadden geprobeerd. We kregen ook het adres van zijn broer in Nieuw-Zeeland. Die gaat ons daar rondleiden, zegt hij.
Ook is er nog een gewichtige voorraad boeken aan boord en ook luisterboeken op CD voor de nachtwachten en films op DVD.
Ik schat dat we met Pilots erbij wel 200 boeken aan boord hebben. Verder nog zeker 200 BA charts in een speciaal gemaakte lade onder het bed. Dan zijn er nog de duikflessen die zwaar zijn en veel plaats innemen. Zo kom je al met al tot een behoorlijke gewichtstoename zonder dat je kan zeggen dat we overdreven dingen bij ons hebben. Het schijnt altijd zo te gaan maar ik denk dat we ons op de 37 wel hadden moeten beperken. Dat hebben we nu niet echt gedaan.

Onderweg

Na afscheid te hebben genomen van kinderen, familie en vrienden, gooiden we de trossen los en verdwenen snel om de hoek van de Bruynzeelhaven richting IJmuiden. Met een brok in onze keel, dat wel. Maar er gingen zoveel tegenstrijdige emoties en gedachten door ons heen dat we niet overmand waren.
We waren onderweg! We maakten vast aan de binnenzijde van de sluis. De volgende morgen werden we om 09.30 weggestuurd door de Havendienst en ging het kruisend naar Scheveningen op een nog koude Noordzee. We moesten echt weer even inslingeren.
Ook naar het Haringvliet was het opkruisen tegen een ZW 5. We haalden nog even de laatste zeekaarten in Hellevoetsluis en namen afscheid van vrienden Walter en Yvonne.
Zo gingen we stapsgewijs de bekende route naar Boulogne. De haven was vrijwel leeg! En passant hebben we nog even getankt bij havenmeester Robert in Oostende omdat de tankwagen toch zesduizend liter kwam brengen voor vijf Princess motorjachten bestemd voor Noorwegen. Die zesduizend liter zou overigens na een dag varen richting Den Helder weer grotendeels verstookt zijn. Daar zou ik nou echt chagrijnig van worden. Na een dag varen weer zes- of zevenhonderd euro neertellen om je tank vol te maken.

We kregen zowel de Gendarmerie Maritime als de Douane aan boord in Boulogne. We waren een gemakkelijk slachtoffer omdat we het enige buitenlandse jacht waren. Ze hadden waarschijnlijk niets anders te doen. Ze waren echter zeer voorkomend en vriendelijk.
In onze grote voorraad gekregen sterke drank waren ze dan ook niet geïnteresseerd. Ook in Camaret kregen we de Gendarmerie Maritime aan boord. Waarschijnlijk om dezelfde reden.
Het viel ons op dat ze weinig inzicht hadden in de officiële papieren die we aan boord hebben. We hebben een echte Zeebrief maar ze wilden bijvoorbeeld een verlopen meetbrief van het kadaster zien. Je kon wel merken dat ze van die duur uitziende papieren onder de indruk waren. Daarom hadden we ze ook meegenomen.

Om niet in de Seinebaai verwaaid te komen liggen gingen we in één keer naar Cherbourg. Het is verrassend wat een goed zeilweer we hadden zo vroeg in het jaar. Er gaan zomers voorbij met aanzienlijk slechter weer. 's Nachts was het uiteraard koud maar met het dekhuis aan de achterzijde afgesloten was het goed uit te houden.
Na Cherbourg wilden we naar Falmouth omdat velen hun wereldreis en het oversteken van Biskaje daar aanvangen. Dat werd dus weer een nachtelijke oversteek. De Franse Kustwacht volgde ons enige uren vanaf de Grande Rade tot de Minquiers. Toen we daar nog een klapje bakboord gingen om niet in het TSS verzeild te raken, gingen ze terug. Wij zijn er van overtuigd dat ze meevoeren om te kijken of we niet verkeerd door het TSS gingen bij Alderney. Weest dus gewaarschuwd.

Overigens moet je iets ten westen van het scheidingsstelsel toch al dat verkeer kruisen. Alleen hoeft het dan niet op een haakse koers. De "true motion" radar met MARPA bewees hier goede diensten. Op een gegeven moment zaten er meer dan acht schepen binnen de vijf mijl. Het was spannend maar met de goede hulpmiddelen goed te doen. De volgende morgen loodste Paula ons Fowey binnen. Ze had me lekker laten slapen na mijn nachtelijke scheepsverkeersleiding. Dus toen ik opstond waren we er bijna.
We hadden er een paar fijne dagen. We lagen eerst aan een steiger met landverbinding bij Mixtow Pill tegenover de klei overslag en later aan een mooring voor het plaatsje.

's Avonds ging het dieselkacheltje aan en dan stoofden we er bijvoorbeeld een lamsbout, rundvlees of erwtensoep op. Toen het wat begon te waaien hadden we de indruk dat onze mooring niet op zijn plaats bleef dus toen hebben we een andere opgezocht. Er waren er genoeg vrij. Cornwall in deze tijd van het jaar (eind april) is een aanrader.

We hadden trouwens een leuke ontmoeting met William en Arnie. We maakten kennis toen ze ons bijna ramden bij de dinghysteiger. Toen ze merkten dat we Nederlanders waren zei William, kijkend naar de enige Nederlandse vlag in de haven, dat we het op één na mooiste schip in de haven hadden. Daarmee implicerend dat hun schip het mooiste was. En dat was ook mooi. Een drie jaar oude houten Pilotcutter "Hesper" van 45 voet. Echt prachtig en volledig klassiek zonder lieren e.d. Alles op het handje en met talies. Maar ze vertelden dat, als ze maar dachten aan reven, ze het ook gelijk moesten doen omdat het anders een gevecht werd. Zwaar werk dus om zo'n schip te zeilen.

Een uurtje later kwamen ze langs varen met de bijboot om ons uit ten nodigen voor een wijntje in hun huis aan het water. Dit bleek net voor het pontje aan stuurboord te staan. Je kon er alleen per dinghy komen. Het was van oorsprong een pilchard's (sardienen) zouterij en opslag. Ook dit was met veel liefde en goede smaak verbouwd tot een leefbaar huis zonder het originele karakter aan te tasten. Wat hebben sommige kerels toch een goede smaak. Je snapt het niet. Het bleek dat hun buren de nazaten van de bekende schrijfster Daphne du Maurier waren. We hadden een genoeglijke namiddag en de volgende morgen kwamen ze bij ons op de koffie en ons schip bekijken. Daarna was het tijd om hun schip ook van binnen te bekijken. In één woord prachtig.

Na een bezoek per lijnbus aan Mevagissey (leuk haventje) gingen we de volgende dag verder naar de River Fal. We waren nooit verder dan Falmouth zelf geweest maar je kunt een heel eind de rivier op. Er zijn allemaal prachtige en veilige ankerplekken. Ook liggen er drijvende steigers zonder landverbinding maar die hebben we niet gebruikt. Het is in deze modderrivieren overigens geen luxe om een dekwaspomp te hebben om de ketting te spoelen.
We konden lange wandelingen maken over de cliffpaths terwijl de boot voor anker lag of we gingen voor een "high tea" of een "pint" naar Smugglers Cottage.

We hadden gedacht om Falmouth ons echte vertrekpunt voor de reis te maken. Maar we waren waarschijnlijk nog zo vroeg dat er geen andere wereldzeilers te vinden waren en de Yachtclubs waren nog dicht. Dus vertrokken we via het Maritiem Museum en een nachtje Helford River naar Cherbourg, ook al omdat het weer er voor de langere termijn wat onstuimig uit leek te zien. Zo kwamen we na Cherbourg ruim een week verwaaid te liggen in Camaret. Denk maar aan de beelden van de laatste Volvo Ocean Race bij Ierland en Zuid- Engeland en de drama's die zich daar afspeelden. Die week was het. Tijdens het hoogtepunt van de storm moesten we ook nog eens verkassen in de haven omdat de steigers begonnen te breken. Die liggen aan ankers en kettingen dus die blijven niet kaarsrecht liggen bij storm. Ik zou er ook niet meer gaan liggen als het hard gaat waaien. Dan kan je beter aan een mooring gaan.

Wij lagen aanvankelijk aan de vandewindse kant langs een steiger dus we hadden niet veel zin om daar weg te gaan. Het verkassen met zoveel wind was geen pretje maar met een hoop hulp en een lange ankerlijn kon dat zonder schade gedaan worden. We kwamen daardoor wel aan de windkant van een betonnen golfbreker te liggen waardoor we nog een hele nacht onder twintig graden helling tegen de stootwillen hebben liggen rijden. Geen succes. Maar ja.

Gedurende die week kwamen we in kontakt met Jeff en Shashi uit Swansea. We huurden onder andere een auto samen om het binnenland te bekijken. Ze gaan tot en met de Kaap Verden ongeveer dezelfde route als wij. Alleen willen zij via de Marokkaanse kust gaan en dan van Agadir oversteken naar Isla Graciosa. Daar hadden wij ook al aan gedacht en het ziet er naar uit dat we dat nu samen gaan doen. Dus hebben we Joop Datema een mailtje gestuurd om een recente pilot van die kust klaar te leggen. We kregen prompt een mailtje terug dat het al voor elkaar was.

We komen van eind juli tot eind augustus naar Nederland om opa en stiefoma te worden dus dan kunnen we weer het één en ander mee terug nemen. Waaronder ook drop, hagelslag, koffie en belegen kaas bijvoorbeeld. Hoewel in Spanje en Portugal en waarschijnlijk ook in Brazilië goede koffie te koop is. De kaas is, vacuum verpakt, maanden houdbaar in de bilge. Vooral de kleine ongesneden kaasjes.

Biskaje

Nadat de storm voorbij was kregen we 's nachts nog even zuidwest 7 en toen moest het de volgende morgen maar gaan gebeuren. We hadden overwogen om langs de Zuid Bretonse kust te gaan. Maar, met het weer van die week ervoor in gedachten, besloten we om in één keer naar La Coruna te gaan om niet weer verwaaid te komen liggen. Bovendien gaf dat ons meer tijd om NW-Spanje en Noord Portugal te bekijken.
Bij het verlaten van de Rade de Brest stond er nog een hoge deining uit NW met een ZW golfpatroon van de afgelopen nacht. Het venijn was er uit maar het was een ongemakkelijke klotszee, zodat we hoog aan de westenwind met wat motorsteun naar de Chausse du Sein voeren. We gingen buitenom omdat we met zo'n zee liever niet via de Raz wilden gaan. Daarna was het afvallen en twee dagen dichte mist maar wel wind om te zeilen.
De radar bij voor die enkele visser en tussentijds bij inzakkende wind de accu's geladen. Want met de radar aan gaat het hard met de amperes. Op de ochtend van de derde dag begon de zon door te komen en vanaf een uur of acht hadden we een prachtig bakstag windje vanuit het ENE waardoor we steeds rond de acht knopen liepen. De laatste uren van de middag begon het echter behoorlijk door te waaien. Maar dat voelt echt anders dan op de Noordzee als je in het zonnetje staat met rondom een mooie blauwe zee met groen-witte schuimkoppen. Hoewel het goed ging hebben we toch op een gegeven moment maar een rif gestoken en een tijdje later de genua een meter ingerold. We gingen te hard met onze niet-planerende romp.

We zijn met de Breehorn 37 in het westelijk Kanaal al eens behoorlijk plat gegaan onder dergelijke omstandigheden dus dat wilden we niet nog eens proberen. Toen surfden we af en toe 12,5 knopen en dat is te hard met een waterlijn van negen meter. We kwamen overigens probleemloos en snel weer overeind maar de rol koekjes die onder de buiskap lag vonden we later binnen achter het gasfornuis terug.

Toen de wind vast op dertig knopen stond met vlagen tot negenendertig hebben we nog maar een rif gezet omdat we steeds boven de negen knopen liepen. Maar prachtig was het wel na die mist. En zo liepen we in grootse stijl de baai van La Coruna binnen. Een geweldig gevoel en een leuke stad waar we een paar dagen bleven. Ook al omdat het stevig uit het ENE bleef waaien.

Na een paar dagen gingen we verder om de Spaanse Ria's te bekijken. Dit zijn geen vrouwen maar mooie beschutte zeilgebieden. Een vriend van ons uit de baggerwereld heeft hier door financiële schade en enige schande het verschil geleerd tussen een Ria en een Rio. Een Rio ontspringt in de bergen en heeft dus een slibbodem die goed te baggeren is. Een Ria daarentegen is een bergdal dat door de zeespiegelstijging ondergelopen is en ligt dus vol met rotsen en dat baggert een stuk minder. Hier vind je inderdaad de mooiste ankerplekjes en vissershaventjes. Vooral waar een er een Rio in een Ria uitkomt kan je goed ankeren. Het water was trouwens een stuk kouder dan we gedacht hadden. We hebben weinig gezwommen.

We hadden meestal lopende wind of geen wind. Alleen rond de kapen wilde het nog wel eens dik tien knopen meer blazen. Dan zat je ineens weer met vijfentwintig tot dertig knopen. Maar dat duurde vaak maar twintig minuten tot we zo'n kaap weer voorbij waren.
We hebben ons goed vermaakt in dit gebied. Het zijn korte tochtjes van 30 tot 40 mijl. Het is relaxed varen in je korte broek en er is altijd een veilige ankerplaats of jachthaven te vinden. Wat ons tegenviel was dat er nog vrijwel geen andere zeilers waren zodat we vrijwel altijd alleen lagen. We hadden dus weinig aanspraak en dat maakte het soms wel wat saai omdat ons spaans ook niet voldoende is om een echt gesprek te voeren.
Naarmate we echter verder zuid gingen en in Noord Portugal terecht kwamen zagen we steeds meer jachten en dat vonden we wel gezellig. In Leixos werden we ook weer ingehaald door Jeff en Shashi en de belgische solozeiler Luc die we in Camaret voor het laatst gezien hadden. Zij hadden Zuid Bretagne gedaan tot La Rochelle en waren daarna overgestoken naar Gijon. Waarschijnlijk ook omdat Sahshi nog niet zo bezeild was en Luc solo. Het betekende wel dat ze vrijwel om de dag hadden gevaren en dus weinig rust hadden gehad en ook de Ria's slechts oppervlakkig hadden bekeken.

Wij waren wel tevreden dat we het op onze manier hadden gedaan. Tot Lissabon bleven we bij elkaar en aangezien Shashi van Indiase afkomst is aten we de lekkerste en pittigste curries. Daar stelden wij dan weer lekker indonesisch eten of ratatouille tegenover. Luc bakte als tegenprestatie soms pannekoeken. We hebben hem min of meer geadopteerd met ons vieren. Luc heeft in de Tsunami zijn Thaise vrouw en stiefdochter verloren en het is duidelijk dat hij daar en flinke knauw van heeft overgehouden. Hij ging even pinnen en toen hij terugkwam was er niets meer. Tragisch, nietwaar?

In Lissabon scheidden zich onze wegen voorlopig tot eind augustus. Wij hebben besloten om de boot in het Doca de Alcantara in Lissabon achter te laten. Dat ligt vrijwel in de stad en is uitstekend beveiligd. Twintig juli begint hier Sail Lisboa maar dan zijn wij helaas net weg naar Nederland. We hadden verderop, in Sines, wel zo'n 150 euro kunnen besparen maar dan hadden we weer met hotel- of hoge taxikosten gezeten op onze vertrekdag naar Nederland. Het maandbedrag in Alcantara is relatief laag (€ 450,--) maar helaas rekenen ze per kalendermaand zodat we twee maanden moeten betalen van 8 juli tot 20 augustus. Het betekent wel dat we ruim tien dagen in Lissabon verblijven zodat we op ons gemak alles eens goed kunnen bekijken. Voor € 10,50 koop je een openbaarvervoerkaart waar je drie dagen onbeperkt mee mag reizen met bussen, trams en veerboten. Ook mag je dan gratis met de liften in de uitkijktorens. De eerste dagen zijn we twee keer met de mountainbikes op pad geweest maar dat is levensgevaarlijk. In tegenstelling tot de spanjaarden rijden de portugezen als duivels en zelfs op de zebrapaden rijden ze je zowat ondersteboven. Slechts een enkeling stopt netjes. Er zijn geen fietspaden en ze rijden rustig met 80 km/u je ellebogen eraf of smijten een deur open als je er net aan komt. Je ziet hier ook bijna geen fietsen. Ze zijn er beslist niet op ingesteld, dus wij doen het ook niet meer.

Op de haven vind je ook "manus van alles" Carlos. Hij kan van alles regelen en speelt ook voor taxi Á € 16,-- per uur. Zo zag hij kans om onze 10 kg kunststof BP gasfles gevuld te krijgen. Dat kostte wel € 40,-- maar dan haalt en brengt hij de fles. Anders moet je toch een taxi proberen te nemen en die mogen weer geen gasflessen vervoeren. Bovendien weet je niet waar je moet zijn want vrijwel niemand wil het meer doen omdat het verboden is om gasflessen te vullen in Portugal. Ze hebben hier trouwens dezelfde flessen maar de aansluiting is weer anders. Ik heb gelijk via Carlos een verloopnippel laten komen maar daar sneed hij me wel mooi mee, want ik had geen prijs afgesproken en hij rekende ook nog een uur auto á € 16,--. Nou ja, leergeld betaald. Het zal verderop wel erger worden. Eind augustus gaan we verder!

Ervaringen tot nu toe

Hoe is het tot nu toe bevallen? We zijn niet van plan om alleen maar halleluja verhalen te schrijven. We willen proberen om ook de tegenvallers en de heimwee een plaats te geven. Wat dat betreft is Eerde Beulakker een voorbeeld. Hij durft te schrijven dat hij 'm af en toe behoorlijk knijpt of er helemaal geen zin meer in heeft. Dat zal ons ook wel eens gaan gebeuren.

1- Het afscheid was onverwacht moeilijk. Je bent zo druk met de voorbereidingen dat je die gevoelens naar de achtergrond dringt. De kinderen zijn alle vijf volwassen maar het is moeilijk om ze zo lang niet te zien. Je ziet ze normaal ook soms weken niet maar nu kán het ook niet meer. Bovendien gaat er nu een eerste kleinkind komen. Jarenlang gebeurt er niets en nu je weg gaat gaan ze trouwen en kinderen krijgen. Gelukkig hadden ze de bruiloft, in overleg met ons, voor ons vertrek gepland. Het is een bijzondere ervaring om je "meisje" te zien veranderen in een jonge vrouw en dan ook nog te moeten vertrekken. Ook het afscheid van familie en veel zeer goede (zeil)vrienden deed me uiteindelijk meer dan ik gedacht had. Ik bespeurde oprechte emoties en een enkele traan. Ook bij vrienden waarvan ik dat niet verwacht had. En ik besefte plotseling dat dat wederzijds was. Je beseft plotseling hoe goed het al die jaren was. Echte vriendschap, trouwe vriendschap. Gelukkig hebben we Email aan boord via de Korte Golf. We mailen veel en sturen af en toe een reisverslagje. Het gevolg is dat we nog helemaal geen telefoonkosten hebben gehad.

2- Het vroege vertrek is ons goed bevallen. We hadden geluk met het weer en het was overal erg rustig. Geen gevechten om een ligplaats en veel verlaten ankerplaatsen. We hebben erg genoten in Cornwall. Het gaf ons tijd om tot rust te komen en langzaam in de reis te "groeien". We gaan er beslist nog eens terug buiten het seizoen.

3- Brest en Camaret duurden langer dan verwacht door de harde wind. Doordat we niet langs de zuidkust zijn gegaan hebben we er geen bijzondere herinneringen aan. De stad Brest op zondag is hopeloos saai. Misschien moeten we later nog eens naar de zuidkust van Bretagne.

4- De oversteek van Biskaje ging goed. Het was onze eerste meerdaagse oversteek met zijn tweeën. Omdat Paula gelijkwaardig meedraait komen we allebei aan onze rust toe. Het is wel zo dat drie dagen te kort is om in een ritme te komen. We kregen allebei behoorlijk hoofdpijn onderweg. Vooral ik (Peter) had echte migraine. Ik was er misselijk van maar van de pijnstillers werd ik ook misselijk. Die moesten er weer uit. We vermoeden dat het niet drinken van koffie op zee de boosdoener was. Ontwenningsverschijnselen?

5- NW-Spanje was een verademing. Het varen en ankeren in de zonneschijn is toch erg aangenaam Zelfs als het hard waait lijkt het minder bedreigend. We vonden de mensen en de sfeer erg prettig. Men was over het algemeen erg vriendelijk en behulpzaam. Vanuit La Coruna bezochten we, per trein, Santiago de Compostela.
De kustplaatsen worden duidelijk verbeterd door de subsidies van de EU. Overal zijn EU ontwikkelingsprojecten aan de gang. Alle havens en haventjes hadden nieuwe kaden en RVS balustrades en zagen er verzorgd uit. Het maakte een redelijk welvarende indruk en zal ongetwijfeld meer toeristen trekken en zo de zelfredzaamheid verhogen. Wij vonden deze gelden goed besteed. Er zijn zeilers die liever de oude, vervallen en "schilderachtige" dorpjes hadden maar dat is wel heel egocentrisch, volgens ons. Wat ons tegenviel was dat er zo vroeg in het seizoen zo weinig andere zeilers waren.
We hadden een enkele keer aardige kontakten. Een praatje maken met een pilsje erbij vinden we vaak wel leuk. Verder bekeken we de vissersplaatsjes waar we lagen en de kerken, maar laten we eerlijk zijn; dat komt uiteindelijk toch allemaal een beetje op hetzelfde neer. Een hoogtepunt was het ankeren bij Islas Ciës. Daar waan je je al in de tropen. Witte stranden en een azuurblauwe zee. Het is een natuurgebied en blijkbaar moet je een vergunning hebben om er te ankeren maar wij hebben niemand gezien.
We lazen veel maar je kunt en wilt niet de hele dag lezen. En mijn Volkskrantje was ook nergens te krijgen, helaas. We luisteren wel vaak naar de Wereldomroep. Dat gaf ons toch een beetje een band met thuis. "Met het Oog op Morgen" of "Capuccino" zijn leuke programma's. Het is misschien kinderachtig maar we zijn niet zo onthecht dat Nederland ons niet meer interesseert. Wij ontvluchten onze samenleving niet. Het gaat ons om de reis zelf. We hechten erg aan Nederland en zullen er over een paar jaar weer graag terug komen. We zien nu ook hoe goed we in Nederland alles voor elkaar hebben.

6- Na de ruige, rotsachtige spaanse Ria's begint de Portugese kust. Deze kust is eigenlijk erg saai. Het lijkt sterk op de Nederlandse kust. Lange zandstranden en lage duinen. Tegelijk verandert ook de sfeer. Eerlijk gezegd viel Portugal ons erg tegen. We vonden de mensen in zijn algemeenheid minder vriendelijk, norser, dan de Spanjaarden. Er kan vaak nauwelijks een lachje af. Toch doen we ons best om met een woordenboekje enige portugese woorden te produceren.
Dat werd in Spanje, met spaans uiteraard, meestal wel gewaardeerd. Daar onstonden soms hele gesprekken met handen en voeten. De havengelden gaan ook gelijk een factor omhoog. Bedragen van 33 tot zelfs 39 euro waren normaal terwijl je er alleen een ligplaats en stroom voor had en verder weinig voorzieningen. We kunnen dat wel betalen maar ik voel me dan toch afgezet. Zeker als je de levensstandaard hier ziet. En aangezien er geen baaien of Ria's meer zijn moet je wel die havens in. Je kunt vrijwel nergens goed ankeren. Je wordt als geldmachine gezien. Dat gevoel hadden we in Spanje niet. Restaurants en boodschappen zijn hier buiten de grote steden overigens weer erg goedkoop.
Ook begint hier de volkomen zinloze papierwinkel bij de douane of havenmeester. De zeer behulpzame havenmeester annex douanevertegenwoordiger in onze eerste Portugese haven, Viana do Castelo, zette al onze gegevens netjes in de computer en gaf ons een geprinte kopie voor de volgende havens. We dachten: "Dat is goed geregeld". Maar in elke haven moesten we weer een heel formulier invullen met steeds dezelfde gegevens. Elke haven heeft een iets ander model formulier dus ze accepteren geen kopie van de eerste haven. En alles beland waarschijnlijk in een diepe la waar het nooit meer uitkomt. Begrijp me goed. Het is niet zo'n punt om dat formulier in te vullen. We hebben tenslotte tijd zat. Maar wij vonden het tekenend voor de mentaliteit. Het doet een beetje russisch aan. Hele ploegen (grens)beambten die de hele dag doelloos rondhangen tot ze een slachtoffer hebben gevonden om een formulier in te laten vullen. En vaak met een grauw en een snauw. En als ze in de tussentijd nou eens de boel opruimden of de meeuwenpoep van de steigers spoten.

De verschillende diensten hebben wel allemaal hun eigen dure, snelle motorboten waar ze regelmatig mee naar buiten stuiven maar het is niet duidelijk wat ze uitvoeren. Als je de rijke historie van Portugal bekijkt is het moeilijk te begrijpen dat dit land zo armoedig, vuil en troosteloos is geworden. Zou het met de mentaliteit te maken hebben? Of nog met de dictatuur van Salazar? Nederland en Engeland zijn tenslotte ook hun koloniën kwijt geraakt en niet aan de bedelstaf geraakt. We bespeurden weinig elan zoals in NW-Spanje. Hoewel dit land toch ook nog niet zo lang onder het juk van Franco uit is.
De plaatsen die we de moeite waard vonden waren Viana do Castelo (met op zondag een openluchtmis bij de kathedraal boven op de berg) en Porto (ligplaats in Leixos). In Porto kon ik twee keer een Volkskrant kopen. Heerlijk! Ook het visserplaatsje Peniche was wel aardig. Zij het dat de vissersboten de ligplaats dag en nacht erg onrustig maken. Alvorens er 's avonds laat binnen te lopen ankerden we nog enige uren bij Isla Berlenga. Maar overnachten was ons daar te onrustig. Diepe rotsachtige ankerbodem en flinke swell. En nu ligt de boot dan zes weken in Lissabon.
Vanuit Lissabon kun je per, zeer goedkoop, openbaar vervoer allerlei aardige plaatsen in de omgeving bezoeken zoals Sintra en Coimbra. Het is de moeite waard om de boot hier een kalendermaand af te meren. Ook de stad zelf heeft genoeg te bieden. Het Aquarium mag je beslist niet overslaan en er zijn veel mooie musea. In één woord geweldig. Dus toch positief geëindigd.

Wordt vervolgd!

Peter en Paula
SY pacific Blue